W związku z rosnącym zainteresowaniem i zapotrzebowaniem na wiedzę z zakresu znajomości Kodeksu Cywilnego oraz zakresu odpowiedzialności cywilnej lekarza stomatologa, w 2009 roku zaproponowaliśmy Państwu możliwość uczestnictwa w fakultatywnym wykładzie:

„Odpowiedzialność cywilna lekarza stomatologa. Jak odpowiednio postępować z pacjentem i jak zabezpieczyć się przed jego roszczeniami.” - wykład poprowadziła mgr Agnieszka Królczyk - absolwentka i doktorantka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego, prawnik z ośmioletnim doświadczeniem, aplikantka radcowska.

W trakcie swojego wykładu mgr Agnieszka Królczyk omówiła następujące zagadnienia:
- błąd lekarski: definicję, rodzaje i konsekwencje błędów lekarskich oraz praktykę orzecznicza w ww. sprawach,
- zgoda na zabieg: uzyskanie zgody na zabieg; rodzaje zgody; przekroczenie granic udzielonej zgody i konsekwencje jej przekroczenia; przykładowe wzory zgody na zabieg,
- rodzaje odpowiedzialności lekarskiej,
- roszczenia pacjenta i termin ich przedawnienia,
- obowiązkowe ubezpieczenie lekarzy.

W czasie naszych spotkań zadawali Państwo również interesujące pytania. Raz jeszcze przedstawiamy odpowiedzi Pani mgr Agnieszki Królczyk na najciekawsze aspekty prawne poruszone podczas spotkania:

1. Charakter prawny usługi dentystycznej i konsekwencje z tym związane.
Usługa dentystyczna stanowi rodzaj umowy o świadczenie usług leczniczych. Ten rodzaj umowy nie został sklasyfikowany w Kodeksie cywilnym jako odrębny typ umowy.W związku z powyższym konieczne jest zbadanie z jaką umową, która została wymieniona w Kodeksie cywilnym, jest ona najbliżej związana. W doktrynie i piśmiennictwie utrwalił się pogląd, iż do usługi tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące umowy zlecenia. Tak przyjęta kwalifikacja pociąga za sobą określone konsekwencje. (węższy zakres odpowiedzialności odszkodowawczej). Warto jednak zasygnalizować, iz pojawiają się także głosy, że do usługi dentystycznej - jako specyficznej poprzez widoczny "gołym okiem" efekt - np. plomba czy most protetyczny, powinny być odpowiednio stosowane przepisy umowy o dzieło. Taka kwalifikacja pociąga za sobą jednak zwiększony zakres odpowiedzialności lekarza.

2. Czy w przypadku zgłoszenia się na zabieg 17-sto letniej osoby wystarczającą i prawnie skuteczną do przeprowadzenia zabiegu jest zgoda takiej osoby?
Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Zgodnie z art. 11 Kodeksu cywilnego "Pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności.Tym samym, jedynie osoba, która ukończyła lat 18 może udzielić samodzielnie ważnej i skutecznej zgody na zabieg. W przypadku wskazanym w pytaniu konieczna jest tzw. zgoda równoległa - czyli zgoda osoby 17-sto letniej oraz zgoda jej przedstawiciela ustawowego (np. rodzic, opiekun, kurator). Od tej reguły istnieje jednak wyjątek - poprzez zawarcie małżeństwa małoletni uzyskuje pełnoletność (art. 10 paragraf 2 Kodeksu cywilnego).

3. Czego może żądać od lekarza pacjent za tzw. błąd w sztuce?
Przed sądem pacjent może żądać odszkodowania (substrat majątkowy poniesionej szkody), zadośćuczynienia (element niemajątkowy, dotyczy uszczerbku w dobrach osobistych) oraz renty wyrównawczej.

4. Jak powinna być udzielona zgoda na zabieg, aby w świetle prawa została uznana za ważną i skuteczną?
Taka zgoda przede wszystkim musi mieć formę pisemną. Powinna być zgodą świadomą czyli udzieloną przez pacjenta po szczegółowej rozmowie z lekarzem. W formularzu zgody mają być wskazane dane uszczegółowiające rodzaj zabiegu, wzmiankę, iż pacjent został poinformowany o typowych jego następstwach i powikłaniach. Zgoda blankietowa może być uznana za nieważną, co pociąga za sobą konsekwencje związane z leczeniem pacjenta bez jego zgody.

5. Jakie są rodzaje odpowiedzialności lekarza za tzw. błąd w sztuce?
Subiektywne odczucia pacjenta nie są w tej kwestii wiążące. Fakt popełnienia błędu musi zostać stwierdzony każdorazowo przez niezależnego biegłego sądowego. .Dopiero w takim przypadku lekarzowi może grozić odpowiedzialność karna i cywilna oraz dyscyplinarna.

6. Jak długo pacjent może dochodzić swoich roszczeń z tytułu źle przeprowadzonego zabiegu?
Kodeks cywilny w art. 442 paragraf 1 wskazuje, iż te roszczenia ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Termin ten nie może być jednak dłuższy niż 10 lat od dnia zabiegu.